IKTen eragina hezkuntzan

Hona hemen sarean aurkitutako bideo interesgarri bat. Amerikako hegoaldean ere, konkretuki Txilen, IKTak hezkuntzan integratzeko ahalegin itzela egin dute. Bideo honetan aurkezten dute euren esperientzia, non hezkuntzan inplikaturiko agente guztiek, instituzioek, irakasleek, enpresek... buru belarri diarduten hezkuntza-sistema eraldatzeko nahiarekin.

Aurten ere, EAEan "Camp" teknologikoak ospatuko dira

ESTE VERANO SE IMPARTIRÁN CURSOS EN CUATRO CAMPUS DE LOS TRES TERRITORIOS. EN IRUÑEA, LOGROÑO, MADRID Y BARCELONA TAMBIÉN ESTÁN INTERESADOS.

BILBAO

EL verano pasado unos 250 niños y niñas vascos pudieron participar en los primeros campamentos tecnológicos organizados en el Estado español para fomentar las vocaciones científicas tempranas y desarrollar habilidades en campos como la programación y la robótica. El éxito de esta iniciativa, que se puede describir como la cantera de los tecnólogos vascos del futuro, fue tal que este año el proyecto ha crecido en número de campus y en actividades, con el propósito de cubrir la demanda generada en toda la Comunidad Autónoma Vasca.

En la edición de 2012 los cursos del Camp Tecnológico impulsado por Strelia se impartirán en cuatro sedes que cubren los tres territorios históricos de la CAV: la Universidad de Deusto, en Bilbao; el edificio Btek del parque Tecnológico de Bizkaia, en Derio; la ikastola Axular Lizeoa, en Donostia; y el colegio Carmelitas-Sagrado Corazón, en Gasteiz. Es probable que Iruñea también pueda contar este verano con su correspondiente Camp, ya que los impulsores del proyecto están negociando con instituciones navarras, además de con educadores de Logroño, Madrid y Barcelona que se han mostrado interesados en el proyecto.

También se han ampliado los talleres que se impartirán y a los módulos de robótica y creación de videojuegos y animación digital se suman ahora un taller de robótica avanzada -que está dirigido a jóvenes que ya participaron en el campamento del año pasado o que tienen conocimientos previos-, y otro de desarrollo de aplicaciones y juegos (apps) para Smartphones y tablets. El Camp Tecnológico, cuyo objetivo es la formación cientifico-tecnológica de niños y adolescentes de una forma divertida y lúdica, está dirigido a chavales de entre 8 y 16 años. Los cursos tienen una semana de duración y su estructura y funcionamiento son similares a los de los campamentos que las universidades de Estados Unidos organizan todos los veranos para fomentar las vocaciones tecnológicas. Este año habrá cinco turnos de talleres que cubrirán del 25 de junio al 27 de julio y todos los viernes serán jornadas de puertas abiertas para que los padres puedan comprobar los logros de sus hijos en el diseño de videojuegos y aplicaciones o en la construcción y programación de robots.

AMPLIACIONES Jesús Ángel Bravo, director general de Strelia Technology Systems e impulsor de esta iniciativa, explica que "no queríamos repetir solo lo del año pasado". Sobre las ampliaciones aplicadas al proyecto en su segunda edición dice que "estamos introduciendo novedades en el formato y en las áreas temáticas. Queremos definir mejor los retos a alcanzar, que los chavales trabajen en equipo para conseguirlos, y que puedan iniciarse con un recorrido más amplio" . "Por ejemplo -añade- modificamos el alcance del Camp de Robótica incorporando el modelo de trabajo de la First Lego League, que define los retos y la metodología de trabajo, con el objetivo de que sean capaces de construir un robot y programarlo. Creamos un nivel II de Robótica para los que asistieron el año pasado al Camp o hayan tenido un contacto previo en su colegio con los robots. En este nivel el objetivo es ser eficiente, hacer mejor las cosas, resolver retos más complejos y conocer otras arquitecturas de robots además de Lego. Como, por ejemplo, los minirobots de Moway, que se fabrican en Barakaldo, o los robots que se pueden construir con la plataforma de hardware libre Arduino. En este taller colabora el equipo que ha sido campeón mundial de la Robocup durante los últimos 4 años en la categoría de Fútbol, el Complubot de Alcalá de Henares, que es un buen ejemplo de cómo a unos niños que empezaron con 10 años se les despertó una inquietud por la Robótica y en unos pocos años han conseguido ser los líderes mundiales en esta especialidad".

PARA TABLETS El campo de actuación del Camp también está en crecimiento y Jesús Ángel Bravo explica que "queremos ver cómo introducimos a los más mayores (entre 13 y 16 años) en el lenguaje C de programación, con la metodología de la Universidad americana Carnegie Mellon, de Pisttburg". Añade que el taller orientado a introducir a los niños en la programación está diseñado de forma que crearán sus propios juegos en el ordenador utilizando la metodología Scratch desarrollada por el MIT (Instituto Tecnológico de Massachusetts). Las novedades en el taller de videojuegos consisten en que habrá más recursos disponibles (un ordenador por alumno) y en que podrán conocer el proceso de creación de un videojuego tal y como se hace en la realidad. Además, los niños y niñas desarrollarán un proyecto en equipo y luego podrán interaccionar el juego en el ordenador con el mundo real conectándolo al sistema Lego Weedo que permite activar sensores, luces y motores como un aliciente para desarrollar su creatividad.

Sobre la inclusión de un taller para crear aplicaciones para terminales móviles, Bravo señala que "nos parecía que faltaba una pieza que está teniendo un gran impacto social: los dispositivos móviles, teléfonos inteligentes o Smartphones y los tablets. Con este nuevo Camp pretendemos que los jóvenes sepan cómo se pueden desarrollar aplicaciones para estos dispositivos, que están transformando el modo de hacer las cosas, el ocio y el trabajo. Hemos seleccionado la plataforma APP Inventor, también del MIT, creada inicialmente por Google y que el MIT se encarga de adaptar al mundo educativo".

TAMBIÉN SURF La edición del Camp Tecnológico del año pasado, que fue la primera, demostró que entre padres, educadores y jóvenes hay un gran interés por la formación en las nuevas tecnologías y se constató el vacío existente en la oferta. El proyecto surgió de la inquietud de personas que, como Jesús Ángel Bravo, trabajan en el sector tecnológico y saben de la importancia de contar con una cantera de futuros especialistas. Así, en los Camp tecnológicos de este año los jóvenes podrán potenciar su creatividad y conocer el uso de diversas herramientas de programación, al tiempo que trabajan en equipo. Claro que no todo es ciencia y ordenadores: los campamentos combinan estos cursos con las clases de surf y los idiomas.

Lana: Introducción a la tecnología educativa

Laburpena: Manual Electrónico, Introducción a la tecnología educativa

III. Iraultza industrialak teknologia informatikoen erabileraren hedapena suposatu zuen, hau da, gizartea eredu industrial baten arabera antolatuta egoteari utzi eta informazioaren gizarteari bidea ekin zion, globalizazio prozesuaren abiadura areagotuz. Teknologia berrien ezarpenak aspektu positiboak, hala nola, edozein puntu geografikotik eta denbora aintzat hartu gabe informazioa eskura izatea, zein negatiboak, hots, bateratasun kulturala, suposatu zituen. Era berean, hezkuntza arloan ere, hainbat arazo planteatu ziren, batik bat, berrikuntzak hezkuntzan barneratzeko orduan.

Hezkuntza teknologia pedagogi diziplina bezala ezarriz joan zen urteekin batera hainbat eraldaketa pairatu zituelarik, harik eta, 80. eta 90. Hamarkaden bitartean krisia eman eta ikuspegiaren erabateko aldaketa eman zen. Gauzak horrela, diziplinartekotasuna oinarritzat edukita, hezkuntza prozesuen eta kulturaren transmisioaren ikerketan teknologiaren ikuspegia integratu zen. Espainia mailan ere, hezkuntza teknologia, pausorik pauso, ezartzen hasi zen. 1970. urtean LGE aldarrikatu zen, eta garai horretan ere ICEak sortu ziren. Era berean, UNED eta Hezkuntza ministerioak sustatuta hezkuntza programak nagusitu ziren, ordenagailuak hezkuntza-sisteman erabiltzeko. Egun, ikerketak zein arlo teorikoak aurrera diraute.

Material edo baliabide didaktikoei dagokienez, prozesua konplexua dela esan beharra dago, izan ere, hainbat faktore aintzat hartu behar dira. Besteak beste, materialaren beraren barne ezaugarriak, pertsona edo indibiduo bakoitzaren aldagaiak eta testuingurua. Era berean, hezkuntza prozesuaren eraikitzaileak izango dira eta indibiduoaren gaitasun kognitiboen aktibazioa behartuko dute materialetan bertan irudikatzen diren sinboloak interpretatu nahi badira. Hainbat material mota ezberdindu daitezke. Guri dagokigun ikasgaian, teknologia berrietan, garrantzitsuenak baliabide digitalak izango dira, bereziki, internet. Internetek informazioa antolatu eta gordetzeko modu berriak baimentzen ditu. Horrez gain, informazioaren irisgarritasuna eta manipulazioa ere areagotzen ditu. Zentzu honetan internet hezkuntza baliabide bezala aukera handiak eskaintzen dituela argi dago, bereziki, hezkuntzari egotzitako toki web-ak, hainbat motatakoak direlarik, proposamen didaktikoak (eta bere baitan dauden planifikazioa, diseinua eta ebaluazioa) eskaintzeko aukera ematen baitute.

Baliabide didaktikoak edo kurrikularak bi funtzio nagusi betetzen dituzte ikaskuntza-irakaskuntza prozesuetan. Alde batetik, irakasleentzako laguntzazko materialak izango dira. Horrela bada, curriculumaren diseinua, gida didaktikoak, esperientzien elkartrukatzea eta formaziorako aukera emango dute. Beste alde batetik, ikasleen ikaskuntza prozesuan laguntzazko materialak egongo dira. Kasu bietan materialak hezkuntza berrikuntzak zabaldu eta garatzeko estrategia izango dira. Curriculumaren kontzepzioaren arabera materialak ezaugarri, formatu eta funtzio desberdinak beteko dituela esan beharra dago. Gure hezkuntza sisteman material erabiliena liburua dugu, ikasturte oso batean zehar erabiltzeko diseinatzen delarik, bertan ezagutza modu sistematiko batean integratzen da eta teknologia kurrikulara ere ezartzen da. Hezkuntza zentroetan teknologia berrien erabilera ez dago oso orokortua, izan ere, egokitzapen prozesua motela da eta prozesuaren arrakastan hainbat faktorek eragiten dute, hala nola, baliabideen existentzia eta formazioa. Zentzu honetan, curriculumaren erronkarik nagusiena gaitasun digitaletan alfabetatzea lortzea izango da.  Horretarako, hezkuntza prozesuan ekintzak planifikatzea ezinbesteko premisa bihurtuko da non ikaslea edukiei esanahia eman eta ezagutza eraiki beharko duen (konstruktibismoa) ; informazio berriak bilatu beharko dituen, ikaskuntza kolaboratiboa nagusituko den eta irakaslea hezkuntza praktikaren antolatuz eta ikuskatuz arduratuko den.

Hezkuntza sisteman informazioaren eta komunikazioaren teknologien bidea urteak aurrera joan ahala eboluzio itzela izan dute, harik eta, ordenagailuak hezkuntzarako laguntzazko baliabide izatetik ikaskuntzako baliabide, e-learning, izatera igaro diren. Aurretik esan bezala, ordenagailuak irakasteko makina bezala hartzen dira, non irakaslearen esku-hartze zuzenik ez den ematen konstruktibismoaren ikuspegia gailenduz. Ordenagailuen historia labur honetan hainbat fase ezberdindu daitezke:

Ordenagailuarekin lagunduriko ikaskuntza	LOGO proiektua	Tutoretza-sistema adimentsuak / Hipermedia adaptatiboak	Proiektuen bidezko irakaskuntza	Ikaskuntzarako zirkuluak	E-learning
Ikaskuntza informazioaren jasotzean eta erabileran zentratu	Ikaslea ikaskuntza prozesuaren protagonista, ikaskuntza eraikitzen du bere esperientziaren bitartez	“Adimen artifizial” printzipioetan oinarritutakoak (non gizakiaren burmuinari ordenagailu baten funtzionamendua egozten zaion)	WEBQUEST: aurkikuntzetan oinarritutako ikaskuntza estrategia, www baliabideak erabilita	Klaseak geografi eremu ezberdinetan kokatuta, irakaslea gidaria, ikaskuntza kolaboratibo aktiboa ikuspegi anitzeko ekintzen bidez	Irakaskuntza-ikaskuntza prozesua interneterako konektatutako ordenagailuekin. Hiru bide: - Internet laguntza bezala irakaskuntza presentziazkoan: gela birtuala - Erdi-presentziazkoa, Blended learning -Distantziazkoa internet erabiliz: moddle

Amaitzeko, pil-pilean dagoen web 2.0 aipatzea ezinbestekoa da, izan ere, bertan integratzen dira hainbat blog hezkuntzarekin erlazio zuzena daukatenak, edublog-ak, hain zuzen ere. Horrez gain, wiki-ak eta sare sozialak ere hezkuntzan garrantzia hartzen hasi dira.

Ondorioak (ekarpenak, iritzi pertsonala, proposamenak): Manual Electrónico, Introducción a la tecnología educativa

Liburuan argi geratzen da teknologia berriak globalizazio prozesuaren areagotzean ezusteko eragina izan dutela. Zentzu honetan ados nago lehenengo kapituluan aipatzen diren arazo eta hezkuntzak izango dituen erronkekin. Apur bat zehazteko nahian ondorengo aspektu hauek giltza direlakoan nago:

- Teknologi berrien ezarpena hezkuntza arloan curriculumaren berrantolaketa eskatzen du. Horretarako, ezinbestekoa da gaitasun digitalak curriculumean bertan integratzea.

- Are gehiago, gaitasun digital hauek lortzeko bidean irakasleen formazioa lehentasunezko premisa izango da. Baina, ez soilik teknologia berrietan formazio egokia jasotzea, euren lanaren rol aldaketa ere eman beharko litzateke. Gauzak horrela, orain arte irakasleek izan duten protagonismoa alde batera utzi eta ikasleriaren protagonismoa nagusitu beharko litzateke, non irakaslea ikaslea laguntzeko papera, funtzioa izango duen, hau da, irakaslea azken finean irakaskuntza-ikaskuntza prozesuaren gidari eta laguntzaile bihurtuko da.

- Ikaslea, beraz, bere hezkuntza-prozesua bideratu eta gidatuko du, horrela bada, norbanakoak bere erritmoak ezarriko dituelarik. Eta ez hori bakarrik, ikasleak eskura dituen ezagutzak berrantolatu eta bere ezagutza propioa eraikiko du, konstruktibismoaren ildoari jarraiki.

Aurrean aipatutako baldintzez gain irakaskuntzaren aldetik, eta konkretuki irakasleen konpetentziei dagokienez, honako erronka hauek ere planteatzen dira.

- Informazio eta formazio beharra, irakasleen gaitasunak bermatu beharra

- Iritzi, kritika, esperientziak … elkartrukatu harik eta, hausnarketaren bidez norbanakoak ondorioak atera ditzan

- Ikasleek zeintzuk gaitasun lortu behar dituzten zehaztu behar da eta horretarako, irakasleek hezkuntza prozesua diseinatu eta modu egokian planifikatu behar dituzte, esate baterako, zeintzuk ekintzak garatu eta horretarako zeintzuk material eta baliabide didaktiko beharrezkoak izango diren.

Gaurko hezkuntza sisteman teknologia berriak apurka-apurka nagusitzen ari direla argi dago, horren isla, liburuan aipatzen den historiaren birpasan argi geratzen da eta ez hori bakarrik urteekin batera ere hezkuntzan ezarritako metodoek ere eboluzio itzela pairatu dute, harik eta egungo e-learningera iritsi arte. Nire ustez metodo hauek guztiek alderdi on edo positibo bat daukate, hau da, metodo bakoitzetik ezaugarri bat edo beste ikaskuntza prozesuan baliagarritzat jo daitezkeela uste dut. Esate baterako, 70. hamarkadan nagusitu zen ordenagailuarekin lagunduriko ikaskuntzak ikasleen autonomia maila areagotzea lortu zuten, ikaslearen beraren motibazio maila eta ulermen gaitasun handituz. Geroxeago, LOGO proiektuaren bidez, errorearen garrantzia aipatzen da. Errorea ikaskuntza-prozesuan ezinbesteko elementua da, izan ere, prozesuaren beraren aktibatzaile da, ikaskuntza prozesua bizirik dagoen neurrian presente egongo delarik. Proiektuen bidezko ikaskuntzari dagokionez, aurkikuntzan oinarritutako ikaskuntza sustatzen duelako premisa kontuan izanda, ikaslearen interesak oinarrian egongo dira modu honetan, ikaskuntza esanguratsua bermatuko delarik. Ikaskuntza kolaboratiboaren eskutik irakaslearen papera zeharo aldatu zen eta protagonista izatetik gidari edo laguntzaile izatera pasa zen. Hain zuzen ere, ezaugarri hau ezinbestekoa dela uste dut, izan ere, ikaslea bera da ikaskuntza prozesuaren burua, hau da, ikasleari baliabideak eskaini behar zaizkio bere ezagutzak eraiki ditzan, eta irakaslea izango da baliabide hauek eskainiko dizkiona eta prozesuan euskarri moduan agertuko dena. Horrela bada, ikaslea bere gaitasunak modu autonomo batean osatzeko bidea eskura izango du. Egun, e-learning da pil-pilean dagoen irakaskuntza-ikaskuntzarako estrategia. Oso baliabide eraginkorra izan daitekeelakoan nago, baina oraindik bide luzea beharko du etekina atera nahi bazaio.

Gauzak horrela, eta urrutiko hezkuntzaren bermea eta eraginkortasuna lortu nahi bada instituzioen aldetik konpromisoa beharrezkoa izango litzateke, izan ere, hezkuntza-sistema, batik bat, goi-mailako ikasketei dagokienez, baliabidez (pertsonal, material, teknologiko …) hornitu beharko litzateke eta horretarako, aurrekontuetan planifikazioa ezinbestekoa izango litzateke. Behin lehenengo pausu hauek emanda, lan itzela egongo litzateke oraindik, harik eta, hezkuntza-sistemaren egokitzapena lortu arte. Kasuan kasuko, aurretik aipatutako irakasleen formazioa, baliabideen egokitzapena, edukien diseinua-planifikazioa-ebaluazioa, ikasleen parte hartze aktiboa … eta beste hainbat aspektu zehaztu beharko lirateke.

Beraz, web 2.0 abian dagoela aprobetxatuz hezkuntza sistemaren eraldaketa lortzea erabateko aldaketa suposatuko luke, izan ere, hezkuntza metodo tradizionalaren eskutik ez dira emaitza onak lortzen ari, hezkuntza porrota geroz eta handiago da urterik urtera. Horrexegatik, neure aburuz hemen egon liteke irtenbidea etorkizuneko ikasleen ikaskuntza-prozesua bermatu nahi bada, irakaskuntza-ikaskuntza prozesua eraginkorra izatea lortu nahi bada. Beraz, gure esku dago, irakasle izango garenen eta jada irakasle direnen, hain zuzen ere, pausorik pauso bidea ekiten hastea.

Bi galdera:

1. Teknologia hezkuntzan integratzea hainbat arazo eta erronka suposatzen ditu. Hausnartu liburuan aipatzen direnak eta eman zure iritzia horien inguruan. Nahi izatekotan proposamen berriak egin.

2. Teknologia berriak hezkuntzan integratzearekin batera irakaslearen funtzioa aldatu egiten da. Hausnartu ezarpen honekin batera emandako prozesua eta zehaztu aldaketarik esanguratsuenak.

Red TIC: IKTen erabileran ikastetxe aurreratuen sarea

Sare honetan Estatu mailan IKTak hezkuntza praktikan ezarri dituzten ikastetxeak daude. Ikastetxe hauek guztiek euren egunerokotasunean teknologia berriak ohiko hezkuntza praktikarekin uztartu dituzte harik eta hezkuntza berritzaile bat eskaintzeko.

Honako hemen ikastetxe sare honen orria, non haurren lanak aurkezten diren:

http://redtic.educacontic.es/

Ekimen honekin batera ipuin kontalarien esperientzia abian ipini zen "Liburuaren eguna" ospatzeko estakuruarekin. Horrela bada, ikasleek beraiek, haur eta lehen hezkuntzakoak, sortutako 100 ipuin baino gehiago argitaratu ziren Red TIC ikastetxeen web orrian. 

Ipuin hauen elaborazioan haurrak izan ziren benetako protagonistak, euren ikaskuntza prozesuaren gidari. Are gehiago taldeko lanean aritu zirenez elkarlanerako jarrerak eta berdinen arteko laguntza ere bultzatu zen.

Informazio gehiago nahi baduzu hemen daukazu artikulu osoa:

http://redtic.educacontic.es/imagen09/descargas/informes/lecto_escritura_digital.pdf

Ipuin digitalak VS. tradizionalak

Gaur egun gure eskoletan ipuin digitalak eta tradizionak uztartzen dira. Hona hemen haur hezkuntzako gela batean haurrei eskainitako kontakizunak,

Hausnarketa

Jadanik hilabete bat igaro da martxan hasi ginetik eta oraindik ere pausuak bide egokiaren bila jarraitzen dutela uste dut. Ikaskuntza prozesu jarraia eta etengabekoa da, egunetik egunera gure ezagutza eraiki beharrean gaude eta. 

Nik neuk irakasgaia modu ez presentzialean egiten nabil, beraz, nire ikaskuntza prozesua "AUTO-IKASKUNTZA" prozesua da. Egia esan, zaila da bakarrik aurrera egitea. Batzuetan, gogo handiz hasi eta arazoren bat edo zailtasunen bat izandakoan aurrera jarraitzeko bidea oztopoz betetzen hasten da, eta momentu horretan, frustazioa gainditzeko izugarrizko ahaleginak egitera behartzen dut neure burua. 

"Con el conocimiento se acrecientan las dudas" 

(Johann Wolfgang Goethe)

Are gehiago, inoiz ez naiz oso teknologia zalea izan, baina blogak itxura hartzen hasi dela ikusita aurrera egiteko kemena eta grina areagotuz hasi zaizkit.

Beraz, lanean jarraitzeko unea da, internet nabigatzeko ordua, IKTen hizkuntza bereganatzen hastekoa: HTML, esteka, etiketa, gadget-a...

Gauzak horrela, etorkizuna eraikitzeko bidea jorratuz noala esan dezaket, irakasle lanetan arituko naizenerako bidea eginez, ezagutzak bereganatzen, haurek euren ezagutzak eraikitzeko orduan euren laguntzaile edo gidari papera beraganatzen.

"La primera tarea de la educación es agilizar la vida, pero dejarla libre para que se desarrolle" 

(María Montessori)

Dislexiari aurre egin IKTak erabiliz

Aunque la pizarra digital y el tablet tienen el mismo uso que sus referentes, la pizarra de pared y el cuaderno, lo cierto es que gracias a las enormes prestaciones de las que disponen han conseguido llamar la atención de muchos expertos, quienes consideran que son una herramienta única para solucionar problemas de aprendizaje, como la dislexia. Así lo aseguraron las psicopedagogas Nines Gutiérrez y Paloma Tejada durante su intervención en un curso sobre dislexia impartido por la UNED.

Albiste osoa irakurtzeko:
http://www.aprendemas.com/Noticias/DetalleNoticia.asp?Noticia=2494